Melatonin Nedir? Faydaları Nelerdir?

Melatonin; beyindeki epifiz bezinden, özellikle geceleri ve karanlık ortamda salgılanan bir hormondur. Ve normal vücut ritimlerini korumada ciddi biçimde önem taşır. Epifiz bezinin fonksiyonu, 20. yüzyılın sonlara kadar tam olarak bilinmiyordu. Birçok bilim insanı, duyguların oradan kaynakladığını düşünüyordu. Ancak bugün asıl amacı ve işlevi tam olarak anlaşılmış durumda. Melatonine dönecek olursak; epifiz bezinin pineolasit ismi verilen hücrelerinden salgılanır ve 45 yaşından sonra salgılanmasında azalma görülür, yani yaş arttıkça üretimi de azalır diyebiliriz. Yeterli miktarda melatonin salınımı için, karanlık bir odada uyumak şarttır. Çünkü bu hormon, her zaman karanlıkta sentezlenir ve kana salgılanır. Karanlık sürdükçe de üretimi devam eder. Gençlerde ve orta yaşlı yetişkinlerde üretilen melatonin miktarı, yaklaşık olarak 5-20 mikrogramdır. Kışın güneş ışığının azalması, melatoninin daha çok üretilmesine neden olur. Yaz mevsiminde ise doğal olarak üretimi azalır. Peki, melatonin hormonu ne işe yarar?

 

Melatonin hormonu ne işe yarar?

 

Melatoninin, vücutta çok önemli görevleri vardır. İşte bunlardan bazıları:

 

  • Vücudun biyolojik saatini ve ritmini düzenler.
  • Bilinen en güçlü antioksidanlardan biridir.
  • Göz sağlığı üzerinde olumlu etkileri vardır.
  • Uyku bozuklukları ve anksiyete ilaçlarından olan benzodiazepin ilaçları dozunun azaltılmasındaki yoksunluk semptomlarının azalmasına yardımcı olur.
  • Melatoninin düşük dozları, otistik çocuklara daha iyi bir uyku uyumaları ile ilgili yardımcı olur.
  • Stresin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisini, stresin sebebi ne olursa olsun, yok eder.
  • Doğal ve hücresel bağışıklığı geliştirir.
  • Trombosit üretimini canlandırarak kanser hastalarında düşük trombosit sayımı ve anemiyi etkin bir biçimde tedavi eder.
  • Göğüs kanseri riskini azaltır.

 

Melatonin hangi besinlerde bulunur?

 

İnsan vücudu için bu kadar önemliyken, hangi besinlerde bulunduğunu bilmekte de yarar vardır. Kızılcık, vişne şerbeti; rezene, anason, sarı kantaron, papatya çayı, ayçiçeği, ceviz, badem, fındık gibi besinler melatonini arttırıcı etki gösterir.

 

Melatonin takviyesi

 

Melatonin takviyesi hangi durumlarda kullanılmalıdır? Genelde uyku sorunları yaşayan kişiler için, güvenli bir takviye olarak kabul edilir. Doğal ve sentetik olmak üzere iki tipi vardır. Doğal melatonin, hayvanların pineal bezinden üretilir; ancak hayvanların taşıdığı virüslerden negatif yolla etkilenmesi riski olduğu için zararlı olma ihtimali de söz konusudur. Sentetik melatoninde ise böyle bir risk yoktur.

Melatoninin kullanılması gereken dozu, kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir. Ayrıca tavsiye edilen doz ile birlikte kısa süre kullanımının güvenli olduğu düşünülmektedir. Çünkü doz aşımı durumu, uykulu olma hali, baş ağrısı, depresyon, bağırsak bozukluğu gibi istenmeyen durumlara neden olabilir. Ciddi hastalıklarda ise kullanımı kesinlikle bir uzmana danışılarak yapılmalıdır.

 

Melatonin takviyesi zararları

 

Melatonin hormonu ile ilgili hastalıkları olan kişiler, melatonin takviyeleri alarak uyku sorunlarının önüne geçebilir ve uykuya dalma sürelerinin kısalmasını sağlayabilirler. Ancak bütün bu durumlar, melatonin takviyesinin dikkatli bir şekilde kullanılmasıyla mümkün olur. Aksi takdirde melatonin, istenmeyen durumlara sebebiyet verebilir. İşte bu durumlardan bazıları:

 

  • Gündüz uykulu olma hali, baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, hafif anksiyete, sinirlilik.
  • Kan inceltici ilaçlar, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar, diyabet ilaçları, doğum kontrol hapları gibi ilaçlarla etkileşime geçebilirler. Bu nedenle, bu tarz ilaçları kullanan kişilerin mutlaka bir uzmana danışması gerekir.
  • Hayvansal kaynaklı melatonin takviyelerinden ziyade, sentetik olanları tercih etmek gerekir. Ve de uzun süreli kullanımından kaçınılmalıdır.
  • Gebelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.
  • Küçük çocuklar ve ergenlik dönemindeki çocuklarda kesinlikle kullanılmamalıdır.
  • Şeker hastaları, doktorlarına danışmadan kesinlikle kullanmamalıdır.

 

Melatonin salınımını azaltan faktörler

 

Vücuttaki melatonin salınımını stres, alkol, sigara, fazla kahve ve çay tüketmek, uzun süre bilgisayar başında zaman geçirmek, ışık, ses, tok karnına yatmak gibi etmenler azaltabilmektedir. Depresyon ilaçları, uyku ilaçları ve blokerler de melatonin salınımını azaltırlar. Bu nedenle uyurken ışığın kapatılması, TV’nin kapatılması ve diğer fişlerin de çekilmesi oldukça önemlidir. Ayrıca kalın ve ışığı yansıtmayan perdelerin kullanılması da melatonin salınımını olumlu yönde etkileyecektir.

Smiley face
KULLANICI YORUMLARI
Görüşleriniz İletilmiştir, onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.
Gönder